Nuenen dus bij Son, of nee, Eindhoven misschien bij Helmond: vraag ’t aan Thorbecke…?!

Thorbecke moet zich in z’n graf omdraaien bij zoveel besluiteloosheid in de slimste regio van ….ja, waarvan eigenlijk?
Bestuurlijke vernieuwing staat opnieuw, en opnieuw, op de agenda. Hoe vaak inmiddels? De regio Eindhoven lijkt er ’n abonnement op te hebben. Zelden ’n dossier gezien waar sinds decennia met ’n zekere regelmaat meer drukte over wordt gemaakt dan de gemeentegrenzen in Brainport….. of all places.
Mijn buurman sprak zo’n dertig jaar geleden al de woorden dat het hem niet uitmaakte waar hij zijn paspoort moest ophalen. Wel stelde hij als eis dat de afwikkeling van het bijbehorende bureaucratische proces snel verliep.

Alweer ’n commissie heeft afgelopen week ’n lijvig rapportje gepresenteerd met wijze adviezen. De kool en de geit worden weer gespaard. Uitwerkingsvragen vooral vooruit geschoven. De provincie neemt ’t advies heldhaftig over en gemeenten reageren na twee(!) dagen al buitengewoon terughoudend. En gelijk hebben ze, waarschijnlijk kunnen ze moeilijk anders. In commentaren in het Eindhovens Dagblad gaat het al over ‘..gesol met de democratie’.. en ‘.. laat de provincie taken afdragen…’.

Thorbecke’s idealen hebben we wel zo’n beetje gerealiseerd. Hij bedacht een prachtig stelsel van bestuurlijke gelaagdheid. Meer dan 150 jaar heeft het redelijk tot goed gefunctioneerd.
Rijk, provincie en gemeente. Nou ja, en de waterschappen natuurlijk, maar die zijn er al sinds de 13e eeuw. Naar ’t schijnt voldoende argument om deze laag verder buiten beschouwing te laten. In de 19e eeuw ontstonden de natiestaten. Het model van Thorbecke paste daarbij perfect. Top-down en bottom-up groeide het land als eenheidsstaat. En de buren deden het trouwens op vergelijkbare wijze.
De 20e eeuw liet groei zien van internationale organen  zoals de EU. En wat bleek: de natiestaten zaten de ontwikkeling van grensoverschrijdende regio’s in de weg: Thorbecke’s vondst was daaraan mede debet.
De 21e eeuw is gestart met een onstuitbare verdere opmars van steden. Bijpassende bestuurlijke modellen sneuvelen in ons land al bij voorbaat: passen niet in het stelsel….

De historische ontwikkeling van Eindhoven past zo bezien perfect in het Thorbeckiaanse ontwikkelingsmodel: zelfstandige(!) heide-/landbouw-/veedorpen worden ingelijfd aan het begin van de 20e eeuw, en dat ondanks verzet van plaatselijke politici. De ‘hogere’ bestuurslagen verordonneren. De stad ontwikkelt zich verder in de Euregio met Aken en Leuven zonder dat daaraan enige bestuurlijke autoriteit kan worden toegekend. De randgemeenten verkneukelen zich: profiteren van geneugten van de groeibriljant die de Lichtstad inmiddels is. Economisch meedeinen op de stedelijke expansie en tegelijkertijd op de hoeken van de straat de kleinschaligheid van de overzichtelijke dorpspolitiek propageren.

’t Vernieuwingsdenken blijft vastlopen in klein-politieke egotripperij en vermeende onoverbrugbare belangen tussen stad en platteland. De romantiek van het Brabantse dorpsplein tegenover de hightech-zakelijkheid van de grote(…) stad. Afspraken, vaak contre coeur, over woningcontingenten en verkeersafwikkeling, maar dat is het dan wel zo’n beetje. Vooral uitkramen dat er samenwerking moet komen en vervolgens overgaan tot de orde van de dag.
Eindhoven heeft wel méér dan 220.000 inwoners (écht groot 🙂 en moet toch net zo makkelijk zaken kunnen doen met Shanghai waar zo’n 25 miljoen (!)mensen leven, als met buur Waalre, ’n gemeente met zo’n 17.000 ingezetenen. De verhoudingen zijn zoek, een goede bestuurlijke balans evenzeer. En trouwens, daarom was het Thorbecke immers te doen!

Thorbecke’s gedachtegoed biedt geen ruimte om stappen te zetten in de bestuurlijk beklemmende ruimte waarin ’n stad als Eindhoven verzeild is geraakt. Ook ontbreekt het aan Thorbeckiaanse politieke moed om doortastend wet- en regelgeving te maken. Wat nu rest is weer ’n onvruchtbaar debat. Het laat de burgers koud. En, om mijn buurman van destijds te parafraseren: ’n vinkje plaatsen en m’n reisdocument dan digitaal laten toesturen? OK: bij ’n Primera naar keuze afhalen dan, maakt niet uit in welke gemeente die winkel dan toevallig ook ligt….

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s