#Leraar2032

Het kon niet uitblijven: een veldinitiatief als reactie op het voornemen vanuit de politiek om het jaar 2032 als stip op de onderwijshorizon te plaatsen. Afgelopen winter nam staatssecretaris Dekker van Onderwijs het voortouw door de instelling van het Platform Onderwijs. Een dialoog over de toekomst van ons onderwijs werd gestart. De opbrengsten daarvan worden nu verzameld en de verwachting is dat er in oktober een advies ligt.  Een aanpak die past bij de rijke traditie die we in NL kennen bij de zogenaamde beleidsvoorbereiding. De staatssecretaris zal het advies wikken en wegen. De krenten uit die pap komen ongetwijfeld terug in een roadmap voor de komende jaren, op weg naar vernieuwd en vernieuwend onderwijs in het volgende decennium. So far so good.

Zo gek is ’t ook niet dat we ons nog weer ‘ns grondig bezinnen op inhoud en inrichting van het onderwijs. De laatste èchte grote onderwijshervormingen in het VO dateren van vèr uit de vorige eeuw. De Mammoetwet is van 1968. Latere vernieuwingen zoals Basisvorming,Tweede fase en leerwegen VMBO waren naast omstreden ook ingrijpend, maar betrekkelijk marginaal in vergelijking met de totale omwenteling die de Mammoetwet teweeg bracht. Toen ging het ganse stelsel op de schop.

De staatssecretaris lijkt niet op weg naar een stelselwijziging. Een meer fluïde tocht naar meer eigentijds en gepersonaliseerd onderwijs lijkt z’n doel. Meer met behulp van ICT, vaker niveau- en tempodifferentiatie, de blik extra gericht op een mondiaal perspectief en vooral veel begeesterde docenten in de scholen.

En komt daar ineens, pats,boem, aan het begin van het nieuwe schooljaar, een veldinitiatief. Leraren willen een ‘..fundamenteel gesprek over curricula..’ en pleiten vervolgens in een manifest #leraar2032 voor de instelling van een landelijke Lerarenraad. Die raad moet dan het voortouw nemen in de ontwikkeling (lees:modernisering) van het leerplan. #Leraar2032 sluit aan bij het eerder gememoreerde initiatief van de staatssecretaris, dat trouwens de titel #onderwijs2032 meekreeg.

Toch voelt het ’n beetje ongemakkelijk: leraren zijn toch eigenlijk altijd al de ‘eigenaren’ van het curriculum, en is er dan nù plotsklaps reden om op de trom te slaan? Waarom zoveel accent op de instelling van de Lerarenraad met alle risico’s van een vruchteloos debat met vooral formele vraagstukken rondom de positionering van ’n dergelijke raad!

Voorlopig schaar ik me evenwel graag achter diegenen die het élan prijzen waarmee het manifest is gelanceerd. Het komt van leraren en, wat belangrijker is, hoort ook echt toe aan leraren. Zij laten hun stem horen en zijn bereid de handschoen op te pakken. Al te lang hebben commercieel ontwikkelde leermiddelen de gang van de docent door het leerplan bepaald. Indien #Leraar2032 bijdraagt aan het terugdringen van de methodenslavernij waaraan de laatste decennia het VO is blootgesteld, dan zetten we ’n stap in de goede richting. Eigenaarschap bij leraren krijgt daardoor nog weer meer  klankkleur. Laat het Platform Onderwijs daarmee de komende maanden z’n voordeel doen. Juist: vooral in het belang van de #Leerling2032 .

Advertenties

2 gedachten over “#Leraar2032

  1. Beste Pieter

    Dank je voor je reactie.
    Natuurlijk: in theorie hebben scholen / docenten juist in Nederland enorm veel vrijheid – ook wat betreft curricula. Vier dingen perken die vrijheid echter danig in 1) de wil van de overheid en anderen om op uitkomsten te ‘sturen’ 2) de daarmee gepaarde gaande (uniformerende) toedruk, 3) de niet aflatende neiging om sociale problemen over de heg van de schooltuin te gooien – lossen jullie het maar op en 4) een gebrekkige cultuur van curriculumdenken en -werken. Jij noemt die laatste ‘methode-slaafsheid’ en zegt dat dat iets van de laatste tijd is. Ik denk eerder dat dat een cultuurkenmerk van het Nederlandse onderwijs is die traditie heeft (verzuilde uitgeverijen!), maar dat zou grondig (historisch) onderzocht moeten worden. Maar hoe dan ook:
    Een debat -sec- over wat wel en niet op het leerplan moet is interessant, maar in principe eindeloos. In een pluriforme samenleving heeft iedereen daarin zo z’n eigen wensen. Beter is het – zo vinden wij – om na te denken over een curriculumsystematiek. Die systematiek heeft (wat mij betreft) als eerste doel het nu lopende curriculumdebat om te vormen in een permanent curriculumdiscours – op scholen, binnen vakverenigingen, ja, ook in het bedrijfsleven, de overheid, bij andere stakeholders. Praten over zin en doel van onderwijs en de wegen die we voor ons zien om die te bereiken is zinvol, goed, nuttig ook. Zo’ ‘curriculumcultuur’ zie ik daarnaast als een middel om tendensen en ontwikkelingen in onderwijsland met elkaar te verknopen en te verstevigen – de ‘beweging’ van verticale verantwoordingsdruk naar meer horizontale verantwoordingsmodellen (intervisie, peer-review, leerling- en ouderparticipatie) – de ‘trek’ naar meer ‘platte’, professionele schoolorganisaties – het verschijnsel van de docent die meer professionele ruimte eist. Daarnaast – maar dat is geen expliciet doel – kan de systematiek bijdragen aan de ruimte voor scholen om een ‘eigen verhaal’ te vertellen – aan de ‘vrijheid van onderwijs’ dus, en wel op manieren die niet per se levensbeschouwelijk, maar wel altijd pedagogisch worden ingevuld.
    Her en der wordt al geroepen dat we ‘ideologisch’ zouden zijn en onderwijsvernieuwingen erdoor willen drukken, tegen de zin van docenten in. Het is juist dat de groep van 20 die het manifest heeft opgesteld zich zien als progressieve onderwijsmensen. Maar in principle laat het model – met kerncurriculum en beweeglijk deel dat systematisch wordt herijkt – ruimte voor alles, ook een traditioneel frontocratisch vakgericht gymnasium. Als dat het is dat leerkrachten doorleeft willen neerzetten voor hun populatie, dat kan dat natuurlijk.
    De ‘lerarenraad’ die zo groot is neergezet heeft in eerste instantie alleen het doel de bedoelde curriculumsystematiek uit te werken, en gang te zetten, op gang te houden. Dat kan heel gemakkelijk een bureaucratische draak worden, maar dat hoeft niet – daar zijn we zelf bij. De komende tijd willen we met velen samen nadenken over geschikte vormen hiervoor. Bij deze de uitnodiging aan jou en al je lezers om daarover mee te denken.

    Like

  2. Bij toeval kom ik op dit blog.
    Met mijn 59 levensjaren zal ik in 2032 geen les meer geven.
    Toch volg ik graag de uitwerking van het Manifest Leraar 2032.

    Kan ik mij abonneren op een nieuwsbrief?

    Vriendelijke groet,

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s