De School en de Hangplek

Bij mijn afscheid als schoolbestuurder heb ik onlangs nog maar weer ‘ns herhaald welke belangrijke plek de school in onze samenleving blijvend kan vervullen. Natuurlijk, we kennen vanuit de literatuur al decennialang de socialisatiefunctie en de kwalificatiefunctie. En die legitimeren in belangrijke mate waarom we jaarlijks (gelukkig!) oneindig veel euro’s in het onderwijs stoppen. In de loop van de tijd zijn daar nog wel wat functies al dan niet terloops(…) aan toegevoegd. De belangrijkste is misschien wel de functie van de persoonsontwikkeling as such, waaraan de school als vanzelfsprekend een bijdrage dient te leveren. 

Soms lijkt het er op dat in de theorievorming rondom  schoolorganisatie vooral gekeken wordt naar wat maakbaar is op school. Structuurhervormingen,innovatieprojecten en vernieuwingsagenda’s passeren dan ook bij tijd en wijle op de politieke beleidsagenda. Opbrengstgericht werken, rendementen,  integrale kwaliteitszorg en basisarrangementen staan vervolgens hoog op de jaarlijkse activiteitenladder van de gemiddelde school. Kwantitatief gedreven indicatoren om zo goed mogelijk onderwijs te verzorgen, lijken maatgevend te worden.

School doen is evenwel van een veel basaler inrichting dan waarvan de ‘maakbaren’ ons trachten te overtuigen. In de kern is de school een verzameling van leraren. Het is dat het weerklimaat in de Lage Landen ontoereikend is om het ideaal ook fysiek te realiseren, maar mocht de zon vaker schijnen: ’n boom waaromheen de leraar zijn leerlingen verzamelt is feitelijk toereikend. Kennismaking met de wereld van praktijk en beroep kan vanaf die plek prima ‘extern’ georganiseerd worden. De leraar draagt zorg voor de goede verhalen en stimuleert het stellen van de betere vragen.

Leerlingen komen naar school uit nieuwsgierigheid: om te luisteren naar verhalen van goede leraren, maar vooral ook om elkaar te ontmoeten. Pubers en adolescenten zijn meestal op zoek naar leeftijdsgenoten. Hangplekken zijn ook om die reden geliefd. De school is de perfecte gelegitimeerde hangplek: vindplaats van en voor jongeren. Daarvan moeten we als samenleving op een slimme manier gebruik blijven maken. En vaak doen we dat gelukkig ook. Leraren voelen als geen ander aan dat het in wezen gaat om de vormgeving van deze eenvoudige architectuur. En het opent ook nog weer ‘ns kansrijke perspectieven sinds we weten dat de mogelijkheden van ICT ons veel beter dan in het verleden in staat stellen om de hele wereld van kennis en kunde dicht bij die boom te halen.

Hangplekken en school hebben meer gemeen dan je op het eerste gezicht zou denken. ’n Paragraafje in de integrale kwaliteitszorg waarbij getoetst wordt of daarvan voldoende zichtbaar is, lijkt me wenselijk. Hebben we meteen een criterium om te ‘meten’ of er voldoende sociale cohesie èn sociale veiligheid zichtbaar is op de school. Anno 2015 een prachtige doelstelling, gegeven ook het, immers politiek vastgestelde, diversiteitsbeleid.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s